Een witte staking?

Onlangs verklaarde ik mezelf en velen van mijn collega's op deze plek voor gek en schreef dat ik feitelijk veel meer werk dan het aantal vereiste uren. Ik beklaagde me geenszins daarover en stelde dat werk en leven bij mij zo door elkaar lopen dat ik dit meerwerk geenszins als een straf beschouw. Zo ben ik gewoon. Zoals zovele professionals. Dit bracht een collega ertoe me op het fenomeen 'witte staking' te wijzen, 'sciopero bianco' zoals dit blijkbaar in Italië ontstane fenomeen luidt: wat nu als iedereen precies doet wat en zoals het door het management c.q. de regels voorgeschreven wordt? Uit onderzoek blijkt, althans als ik de suggesties van de Utrechtse hoogleraar ethiek Ingrid Robeyns en collega Rutger Bregman mag geloven, dat het systeem  dan volledig in elkaar zou storten. Maar dat doen ze dus niet. Daarover wordt nogal eens geklaagd. Maar daarover moet dus gejubeld worden. Want deden professionals dat wel, weg onderwijs, weg zorg, weg Nederland.

Waarmee ik alleen maar wil zeggen dat we niet alleen veel beter moeten nadenken over de wijze waarop professionals belast worden maar ook over de wijze waarop ze steeds weer ter verantwoording worden geroepen. Mijn boodschap: laat veel meer los, iedereen vaart er beter bij, ook studenten, patiënten, burgers en buitenlui. Laat los voordat alom de witte staking uitbreekt.

Bij het afscheid van Remko van Broekhoven

Utrecht 12-2-2018

Remko, jouw opstappen bij de SVJ is geen toeval. Het is een zoveelste teken aan de wand. Welke wand, dat is eigenlijk het enige dat ik me nu even afvragen wil. Dus geen lofuitingen, geen persoonlijke anekdotes, dat doen anderen, gewoon één vraag: wat is er in afgelopen tijd gebeurd dat er zoveel onvrede is, overigens niet alleen op de SVJ maar in heel, ook het hoger onderwijs.

Het zal je niet verbazen dat het eerste antwoord dat ik geneigd ben op deze vraag te geven is: regels. We hebben simpelweg onszelf collectief in een keurslijf gedwongen, laten dwingen en nu het te laat is, schreeuwen we moord en brand. Terecht, dat schreeuwen maar het is voorlopig wel te laat. We hadden het nooit zover mogen laten komen.

Onze Jan is manager geworden

voor het liedje klik hier

Nooit een vak geleerd

Z'n handen staan verkeerd
Onze Jan is manager geworden
Nergens voor geschikt
Heeft ie 't geflikt
Onze Jan is manager geworden
Werken lukte nooit zo goed
Maar nu vertelt-ie hoe het moet
Onze Jan is manager geworden
Want heel vroeg begreep-ie al
De beste stuurlui staan aan wal
En bij voorkeur op een lullig ministerie of stadhuis
Onze Jan boven jan
Met z'n lege hersenpan
En z'n politieke vriendjes
Onze Jan

Het mopje van de directeur

Een man in een luchtballon is verdwaald. Hij zakt wat en ziet een vrouw op de begane grond lopen. Hij roept haar toe: "ik heb vrienden van mij beloofd hen over een uur ergens te vervoegen, maar ik heb geen idee waar ik juist ben!"

De vrouw roept terug: "u bevindt zich in een ballon op ongeveer 10 meter boven de begane grond. U zit tussen de 40 en de 41 graden noorderbreedte en tussen de 59 en 60 graden westerlengte."
"U bent ingenieur, hé?" vraagt de man.
"Inderdaad, hoe weet u dat?" vraagt de vrouw.
"Wel," zegt de man, "u heeft mij een technisch perfecte uitleg gegeven, maar ik weet niet wat ik met die informatie moet doen en heb nog steeds geen idee waar ik me juist bevind. In alle eerlijkheid heeft u me niet veel geholpen en u heeft me bovendien ook nog eens kostbare tijd gekost."

"En u bent directeur neem ik aan?" antwoordt de vrouw.
"Klopt, hoe weet u dat?"

31 januari: Dag van de regelneef

Vandaag 31 januari 2018, ironisch genoeg blijkbaar ook 'de dag van de directeur', is het op de kop af 35 jaar geleden dat Lubbers een brief naar de Kamer stuurde over het fenomeen 'regeldruk'. Dat was toen nog een nieuw woord dat Lubbers zelf ook niet gebruikte. Hij spreekt van regeldichtheid en, als het tegenovergestelde daarvan, deregulering. Vijfendertig jaar strijdt de overheid dus al tegen de door haarzelf veroorzaakte gekte. Maar in diezelfde vijfendertig jaar is er alleen maar meer van die gekte bijgekomen. Erger nog: de gekte is van de overheid overgeslagen op zo goed als alle gremia in het maatschappelijk veld: gezondheidszorg, onderwijs, sociale zorg, overal. Alom hebben we een monster geschapen dat, ondanks voortdurende bestrijding, met de dag groter wordt: een alomtegenwoordige, uitdijende Frankenstein. Hoe is dat in hemelsnaam mogelijk?

Maar om te beginnen de vraag of het klopt: zijn er anno 2018 inderdaad meer wetten, maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen dan in 1983. Het antwoord hierop is ontegenzeggelijk

Twee recente gevallen van ongelukkige academici

Het zal weinigen ontgaan zijn: de sombere ontslagbrief van Eelco Runia die op 20 januari 2018 in het NRC Handelsblad stond. Runia hield de universiteit voor gezien. De belangrijkste reden hiervoor is het marktdenken. Dat brengt allerlei nadelen met zich mee en maakt een eind aan de professionaliteit die voorwaarde is voor het goed functioneren van een wetenschappelijk medewerker. Persoonlijk vind ik het belangrijkste negatieve effect van het marktcredo niet de werkdruk, de hypocrisie of de verengelsing van het onderwijs,' schrijft Runia

maar de sluipende deprofessionalisering van de stafleden.

Het misverstand van de verlofkaart. Een mooi voorbeeld van de kloof tussen management en werkvloer

Op een recente studiedag vernam ik voor het eerst dat er aan de HU zoiets als een verlof- of vakantiekaart bestaat. Die 'kaart' is een excellsheet, zo ontdekte ik na enig gezoek, waarin je geacht wordt het aantal vakantiedagen te registreren. Navraag bij de betreffende dienst leverde de volgende informatie op. Ik citeer: 'regelgeving over vakantierechten en de opname van verlof is vastgelegd in de cao-hbo, hoofdstuk J Werk, verlof en buitengewoon verlof. Om het verlof te registeren maakt de HU gebruik van de vakantiekaart, ook wel verlofkaart genoemd. Deze Excel documenten zijn niet bedoeld voor werktijdenregistratie, maar uitsluitend om de werk- en vakantiedagen te registreren, zodat het (resterende) recht op vakantie duidelijk is.'

Niets op tegen, zou je op het eerste gezicht zeggen, temeer niet omdat

Stap voor stap. Schoppen tegen de schenen van het protocolitismonster

Hulp gevraagd. Zie aan het eind van dit stukje

Afgelopen week was het weer zover. Een paar keer zelfs. Terwijl ik werk aan een boekje waarin ik probeer achtergronden en structuur van het fenomeen protocolitis bloot te leggen (laat ik eerlijk zijn, dat valt niet mee), werd ik gestoord door protocoleutische waanzinnen. De laatste hiervan waren een oproep om komende week evaluaties af te nemen en onduidelijkheden in het plagiaatscontrolesysteem Ephorus.

In het eerste geval is niet alleen nauwelijks duidelijk hoe dat evaluatiesysteem werkt maar, erger nog, is het onzinnig om een evaluatie in de lessen voor te stellen als er geen lessen meer zijn. We zitten op dit moment, vierde week van januari 2018, immers in week 9 van het onderwijs. Dan zijn er (bijna) geen lessen meer. Wie bedenkt dan om docenten het volgende mailtje te sturen?

Happy (als we het jaartal temidden van alle papier nog kunnen vinden) 2018

Zinloze beoordelingsgesprekken

Weinig exercities zijn zo zinloos als die zogenoemde RGW-gesprekken. Ik heb daar op deze plek al vaker over geschreven en in het manuscript van het boekje dat ik op dit moment over Protocolitis in het algemeen en de HU in het bijzonder aan het schrijven ben, staat daarover het volgende:

Een fraai voorbeeld van systeemdwang zijn de zogenoemde RGW-gesprekken, dat wil zeggen